Bierni i czynni palacze narażeni są na szereg szkodliwych substancji wydzielanych poprzez spalanie się tytoniu. Porównywany składem do smogu dym papierosowy, to przyczyna rozwoju wielu chorób, a nawet zgonów. Na niebezpieczeństwo związane z wdychaniem dymu papierosowego narażone są w szczególności dzieci, kobiety w ciąży i osoby starsze. Na szczęście istnieją sposoby na pozbycie się z otoczenia tego chorobotwórczego czynnika. Jednym z najskuteczniejszych jest stosowanie filtrowych oczyszczaczy powietrza wykorzystujących w swym działaniu właściwości aktywnego węgla.
Spis treści
Dym tytoniowy to mieszanka dwóch rodzajów dymu powstałego w wyniku spalania tytoniu. Dym głównego strumienia to ten, który jest wydychany przez palacza, a dym bocznego strumienia wydzielany jest poprzez spalanie się końca papierosa, fajki lub cygara. W 1993 roku dym tytoniowy został wpisany przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska, na listę najgroźniejszych czynników rakotwórczych na świecie.
Dym tytoniowy składa się z blisko 4 000 substancji chemicznych. Co najmniej 60 z nich wykazuje działanie rakotwórcze, a pozostałe są mocno toksyczne dla organizmu. Nikotyna, czyli główny składnik wyrobów tytoniowych, to silnie trująca substancja o właściwościach uzależniających. Ta bezbarwna ciecz stosowana jest także w środkach owadobójczych i środkach ochrony roślin. Dawka śmiertelna nikotyny to 50-60 mg. Jeden papieros zawiera ok. 15-30 mg tej substancji, lecz wraz z dymem, do organizmu człowieka z każdym wypalonym papierosem przedostaje się od 10 do 30% tej gramatury. Bezpośrednio do krwi przenika ok. 1 mg czystej nikotyny.
W dymie głównego strumienia odnaleźć można mnóstwo trujących substancji. Do najważniejszych wraz z nikotyną należą:
Szacuje się, że z wyrobów tytoniowych korzysta na całym świecie aż 1,3 mld ludzi, co stanowi blisko 17% całej populacji. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) globalnie każdego roku z powodu palenia tytoniu umiera ponad 8 mln ludzi.
Dym papierosowy wdychany przez palacza wchłaniany jest głównie przez jego układ oddechowy. Wraz ze śliną przedostaje się jednak także do układu pokarmowego. Czynne palenie tytoniu może prowadzić więc do wrzodów żołądka i dwunastnicy oraz przepukliny jelitowej. Wśród palaczy zwiększa się ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, astmy, cukrzycy, udaru i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Wdychanie dymu papierosowego może prowadzić do rozwoju miażdżycy, zaburzeń pracy serca, a nawet wystąpienia tętniaka aorty.
Palenie to jedna z głównych przyczyn raka płuc. Aż 9 na 10 pacjentów, u których wykryto tę chorobę to właśnie palacze. Zerwanie z nałogiem zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory, nawet jeśli rzucenie palenia nastąpi po wieloletnim okresie palenia. Rezygnacja z palenia tytoniu przed 40 rokiem życia obniża ryzyko chorób odtytoniowych nawet o 90%!
Toksyczne składniki dymu przenikają do krwioobiegu, a następnie do wszystkich narządów człowieka. Negatywne działanie dymu papierosowego zauważalne jest więc nie tylko w jamie ustnej i płucach, ale także innych częściach ciała w tym w trzustce, narządach rodnych i pęcherzu moczowym.
Pochłaniany dym tytoniowy może prowadzić do problemów z erekcją, a nawet powodować impotencję. Kobiety, które palą w trakcie ciąży, narażają swoje dzieci na poważne wady rozwojowe. Zwiększa się także ryzyko poronienia i przedwczesnego porodu. Poza tym dym papierosowy niekorzystnie wypływa na kondycję skóry, paznokci i włosów.
Na negatywny wpływ dymu tytoniowego narażeni są nie tylko sami palacze, ale także osoby w ich otoczeniu. Wdychanie dymu papierosowego przez osoby niepalące nazywa się biernym paleniem. Na negatywne skutki biernego palenia narażeni są wszyscy ci, którzy przebywają w zamkniętym pomieszczeniu wraz z osobą palącą. Nie istnieje żadna bezpieczna dawka pochłanianego dymu papierosowego.
Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia, z powodu biernego palenia umiera rokrocznie aż 1,2 mln ludzi na całym świecie! Aż 65 000 zgonów u dzieci to wynik chorób powstałych wskutek biernego palenia. Szacuje się, że w Polsce ofiarami biernego palenia zostaje rok rocznie ok. 1 000 osób, a w całej Unii Europejskiej z tego samego powodu odnotowuje się ponad 70 000 zgonów.
Podobnie jak palenie czynne, także i to bierne, zwiększa ryzyko zachorowań na raka płuc i choroby ze strony układu oddechowego. Pasywne palenie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia astmy, ciężkich, przewlekłych chorób serca i zapalenia płuc. Jest przyczyną pogorszenia sprawności płuc, występowania przewlekłego kaszlu, świszczącego oddechu, podrażnień błony śluzowej nosa i łzawienia oczu. U niektórych biernych palaczy wdychanie dymu wywołuje uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej. Nawet bardzo mała dawka dymu tytoniowego może wpływać na krzepnięcie krwi, powstawanie zakrzepów, a nawet pojawienia się miażdżycy.
Bierne palenie u dzieci może powodować u nich groźne zapalenia: płuc, oskrzeli i ucha środkowego. Pochłanianie dymu tytoniowego przez najmłodszych zwiększa ryzyko wystąpienia dziecięcej astmy oraz zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej u niemowląt. Dzieci, których matki paliły biernie w trakcie ciąży, z reguły rodzą się z mniejszą masą urodzeniową. U takich dzieci mogą wystąpić wady wrodzone, problemy oddechowe i niedotlenienie mózgu.
Jednym z najprostszych sposobów na unikanie biernego palenia jest zakaz palenia tytoniu w najbliższym otoczeniu. Niestety – jak wynika z badań – wyznaczenie osobnych przestrzeni dla palaczy nie eliminuje całkowicie zjawiska rozprzestrzeniania się dymu papierosowego.
Jednym z najskuteczniejszych sposobów na jego pozbycie się jest oczyszczacz powietrza. Te niepozorne urządzenia są w stanie całkowicie wyeliminować z powietrza dym powstały wskutek palenia tytoniu. Najbardziej skuteczne w tym zakresie będą sprzęty wyposażone w filtry węglowe o dużej zawartości aktywnego składnika, a także te z unikalnymi rozwiązaniami filtracyjnymi.
Do najczęściej spotykanych w domach i biurach rodzajach zanieczyszczeń powietrza zaliczamy smog i dym papierosowy. Oba komponenty zaliczane są do grupy czynników rakotwórczych — głównie za sprawą występowania w ich składzie sadzy, benzo(a)piranu, tlenków azotu, dwutlenku węgla i metali ciężkich.
Filtry stosowane w oczyszczaczach powietrza w swoim podstawowym działaniu mają filtrować powietrze z zanieczyszczeń. Spośród wielu dostępnych na rynku sprzętów tego typu, rekomendujemy te, które najlepiej rozprawią się z dymem papierosowym w Twoim otoczeniu:
Oczyszczacz powietrza LIFAair LAS302 doskonale sprawdza się w walce z dymem nikotynowym dzięki zaawansowanej technologii filtracji 3G oraz funkcji jonizacji plazmowej. System filtracji 3G składa się z filtra HEPA, który zatrzymuje ponad 99,99% cząstek stałych (w tym pyły PM2.5 i drobne cząstki dymu), filtra węglowego skutecznie pochłaniającego do 95% zanieczyszczeń gazowych (takich jak szkodliwe lotne związki organiczne obecne w dymie papierosowym), a także jonizatora plazmowego, który neutralizuje mikroorganizmy i wspomaga rozbijanie struktur chemicznych szkodliwych gazów.
Dodatkową ochronę zapewnia jonizacja plazmowa, która poprzez emisję aktywnych jonów skutecznie redukuje bakterie, wirusy i inne zanieczyszczenia biologiczne unoszące się w powietrzu. Badania wykazały, że urządzenie potrafi usunąć aż 99,99% bakterii z pomieszczenia o objętości 20 m³ w ciągu dwóch godzin. Dzięki temu LIFAair LAS302 jest szczególnie polecany do pomieszczeń, w których występuje dym papierosowy – skutecznie oczyszcza powietrze zarówno z cząstek stałych, jak i szkodliwych związków chemicznych oraz zapachów.
Sprawdź również, jak wybrać: oczyszczacz powietrza z jonizatorem
Oczyszczacz powietrza LIFAair LA333 to zaawansowane urządzenie klasy premium, które skutecznie eliminuje dym nikotynowy oraz inne zanieczyszczenia powietrza. Jego trzyetapowy system filtracji obejmuje:
Co więcej, oczyszczacz wyposażony jest w zewnętrzną stację kontrolno-pomiarową LAM05, która monitoruje jakość powietrza w czasie rzeczywistym i automatycznie dostosowuje pracę urządzenia. Stacja ta mierzy stężenie pyłów PM2.5, lotnych związków organicznych (TVOC), dwutlenku węgla (CO₂), wilgotność i temperaturę, zapewniając precyzyjne informacje o stanie powietrza. Dzięki tym funkcjom – LIFAair LA333 jest szczególnie polecany do pomieszczeń, w których występuje dym papierosowy, skutecznie oczyszczając powietrze z cząstek stałych, szkodliwych gazów oraz nieprzyjemnych zapachów.
Oczyszczacz powietrza Vestfrost VP-E2S60WH jest skutecznym rozwiązaniem do usuwania dymu papierosowego dzięki bardzo wysokiej wydajności oczyszczania (CADR 450 m³/h), która pozwala na szybką filtrację powietrza nawet w dużych pomieszczeniach do 60 m². Kluczową rolę w walce z dymem odgrywa filtr węglowy, który absorbuje szkodliwe gazy i nieprzyjemne zapachy, takie jak te powstające podczas palenia tytoniu. Filtr HEPA H13 wychwytuje drobne cząstki stałe (PM2.5), w tym także mikroskopijne składniki dymu. Dodatkowo jonizacja plazmowa (Plasma ION) neutralizuje zanieczyszczenia chemiczne oraz bakterie i wirusy unoszące się w powietrzu, co dodatkowo poprawia jakość powietrza w pomieszczeniach zadymionych.
Na uwagę zasługuje również funkcja nawilżania ewaporacyjnego, która przeciwdziała przesuszeniu powietrza wywołanemu obecnością dymu, chroniąc błony śluzowe użytkowników. Wydajność na poziomie 300 ml/h oraz 4-litrowy zbiornik pozwalają na stabilną pracę urządzenia przez wiele godzin. Dodatkowo oczyszczacz został wyposażony w wyjątkowo czuły czujnik TVOC, który monitoruje stężenie lotnych związków organicznych w czasie rzeczywistym i informuje użytkownika o obecności szkodliwych substancji, m.in. tych zawartych w dymie papierosowym. Funkcja ta znacząco zwiększa efektywność oczyszczania i pozwala urządzeniu reagować natychmiast na pogorszenie jakości powietrza.
Sprawdź również, jak wybrać: oczyszczacz powietrza z nawilżaczem
Dym tytoniowy – będący mieszaniną ponad 4000 substancji chemicznych – odgrywa istotną rolę w patogenezie i zaostrzeniu chorób alergicznych. Zawarte w nim związki, takie jak formaldehyd, amoniak, arsen czy metale ciężkie, wykazują działanie drażniące oraz mogą pełnić funkcję alergenów, wywołując reakcje immunologiczne u osób predysponowanych. Wdychanie dymu tytoniowego prowadzi do nadprodukcji przeciwciał IgE, co skutkuje uwalnianiem mediatorów stanu zapalnego, takich jak histamina, nasilając objawy alergiczne.
U osób z astmą oskrzelową – ekspozycja na dym tytoniowy może prowadzić do zaostrzenia objawów, takich jak duszność, kaszel czy świszczący oddech. Dym tytoniowy działa niekorzystnie na drogi oddechowe, zarówno u palaczy, jak i u tzw. biernych palaczy, prowadząc do nasilenia objawów alergii. Co więcej, dym tytoniowy może zwiększać wrażliwość na inne alergeny, co potęguje reakcje alergiczne. W związku z tym, unikanie ekspozycji na dym tytoniowy jest kluczowe w profilaktyce i leczeniu chorób alergicznych. Zapoznaj się również z naszym tekstem „Jaki wybrać oczyszczacz powietrza na alergie”.
